Samsun-Salıpazarı

Videoyu izlerken radoyu kapatın veya sesini kısın..

Karadeniz Bölgesi’nde, Samsun İi’ne bağıbir ilç olan Salıazarı güeyinde Erbaa ve Akkuş
doğsunda Terme, batııda Ayvacı, kuzeyinde ise Çrşmba ilçleriyle çvrilidir. İç
topraklarıı güeyi Canik Dağarıile engebelenmişir. Kuzeyi ise Çrşmba Ovasıda yer alı
dülü bir alan konumundadı. Canik Dağarıı eteklerinde bulunan ilçde fazla yüselti
olmayı, en yüsek noktasıGarbu Kale’dir. Ayrıa ilçnin güeyinde Kuşaya ve Eğikaya gibi
kayalı alanlar vardı.

İç topraklarııYeşlçy ile Terme Çyısulamaktadı. Bu sular ilç merkezinde birleşektedir.
İ merkezine 54 km. uzaklıtaki ilçnin toplam nüusu 24.924’tü. İçde Karadeniz iklimi hüü
sümektedir. Her mevsim yağışalmakla birlikte, ilkbahar ve sonbaharda daha fazla yağışalmaktadı. ilçnin dağı olan güey bögesindeki tepelerde kışı kar göümektedir. İç
ekonomisi tarı ve hayvancıığ dayalıı. Yetişirilen başıa tarısal üüler; fıdı, çlek ve
çltik olmak üere armut, ceviz, kiraz ve çştli sebzedir. Hayvancııta büü ve küçübaşhayvan besiciliğ yapımaktadı. Öellikle ilçdeki hayvan eti lezzeti ile ü kazanmışı. Dağkölerinde sepet, kaşı ve çyiz sandığıgibi el sanatlarıa yöelik uğaşar olup, ilç
ekonomisine katkııbulunmaktadı. Salıazarı’nı İkçğtarihi ile ilgili herhangi bir bilgi
bulunmamaktadı. Büü olasıı ile yakııda bulunan Çrşmba ilçsi ile aynıtarihi paylaşığısanımaktadı. Çrşmba’dan Canik Dağarıa ulaşn yol üerinde küçü bir kö olarak
kurulmuşur. 1960’lıyılarda Salıgüleri burada kurulan pazardan öüüde Salıazarıismini
almışı.

l. Düya Savaşı’ndan öce yöede Tükler, Rumlar, Ermeniler ve Gücüer bir arada
yaşıordu. SavaşsonrasıErmeniler ile Tükler arasıda çtışalar başamışKuvay-ıMilliye’nin
yöeye hakim olmasıile Ermeniler burasııterk etmişerdir. Salıazarı Terme ve Çrşmba
ilçlerinden ayrıan Alanyaykı, Dükö ve Bereket kölerinin birleşesiyle 1973 yııda
Belediyesi kurulmuş 1988 yııda da Samsun’a bağıilç konumuna getirilmişir. İçde
güüüe gelebilen tarihi eserler arasıda; MÖVII.yüyıa ait olduğ ileri süüen Garbu Kalesi
kalıtıarı Kıgı Köüdeki Çıgıdaklı(Eği) Kale, Albak Körüü Albak KöüCamisi, Çtak
Ahmet Ağ Köü’ndeki Cami, Kayadibi ve Kııot kölerindeki ahşp camiler, Samzama Kadem,
Topal Hacıtübeleri, Terme yolu üerinde Cinibadat Tübesi, Hasan Tekkesi, Göçli
Mahallesi’ndeki un değrmeni, Maviren Körüübulunmaktadır.

TarihiYerlerimiz.Blogspot.Com

Www.KelebekSohbet.Tr.GG

Www.CennetGulumsun.Tr.GG

GARPU KALE VE AMAZONLAR

Samsun/Salıpazarı Garpu Kale

Medeniyetler beşiği Anadolu. Binlerce yıllık geçmişiyle bir çok kavmi bağrında barındıran bu topraklarda bir çok medeniyet yaşadı. Hititler, Urartular, Romalılar ve diğerleri.Her biri kendinden birşeyler bırakıp gittiler ve tarihin tozlu sayfalarındaki yerlerini aldılar.Kimi arkasında binlerce yıldır yıkılmayan kaleler bıraktı kimi de şanlı kültürünü bıraktı bizlere miras olarak.Kiminin de kullandığı paralar ve değerli eşyalar kaldı bizlere. İşte Anadolu nun dört bir tarafı bunlar gibi tarihi değerlerle dolu.

İlçemizde de tarihi çok eskilere dayanan değerler var.Bunların başında İlçemiz Konakören ve Cevizli köyleri arasında bulunan Garpu kale gelmekte. Halk arasında Garfu ya da Gerfu da denilen bu yerin milattan önce 700 lü yıllarda bu çevrede yaşadığı söylenen kadın savaşçılar Amazonlara ait olduğu söylenir. Bunun gerçek mi olduğu yoksa sadece bir rivayetten mi ibaret olduğu belli değildir. Fakat yapılan bazı araştırmalar amazonların yaşadığını ve bu olayın gerçek olduğunu doğruluyor.Kaynaklara baktığımızda amazonların yaşadığı yer olarak Themiskyra yakınlarında Thermedon çayının kıyısında kurdukları bir yerden bahsedilmektedir. Themiskyra Terme ilçesinin tarihte kullanınan isimidirve Terme ilçesinin isminin buradan kaldığını anlıyoruz. Thermedon Çayı denilen de Terme çayı yani ilçemizden geçen çaydır.Terme Çayının İlçemizden geçtiği yerleri düşünelim. İlçe merkezinde Ayazma deresiyle birleşmeden önce Yavaşbey köyünde çayın başka bir koluyla birleşmekte. Bu kol yavaşbey köyünden geçerek Fındıklı ve Cevizli köylerine doğru devam etmektedir.Çay İlçe merkezinde ayazma çayı ile birleşiyor, öncesinde yeşil köyü ve Kızılot Köyünden geçiyor.Kızılot Köyü ile Konakören Köyleri karşılıklı iki tepede kurulmuşlar ve aralarından Terme çayı geçiyor. Cevizli köyü de Konakören köyünün bulunduğu tepenin arka sırtında kurulu ve aşağısından yukarıda bahsettiğimiz Terme Çayının kolu olan dere geçiyor.Garpu kale de Cevizli ile Konakören Köylerinin üzeinde bulunduğu tepede bulunmakta.her iki tarafından terme Çayının kollarıyla çevrili olması ve çaya uzaklığının fazla olmaması yukarıda bahsettiğimiz tarihi çevrenin Bu civarda olduğunu göstermekte. Çevrede başka tarihi değere sahip kalıntılar yok ama henüz bu konuda ayrıntılı bir araştırma da olmamış.Yani söylentilere bakılırsa garpu kale de amazonların yaşadığı bir yer ve şu anda aksi iddaa edilemiyor.

Bilinen bir diğer gerçek ise Terme ilçesinde her sene Amazon festivallerinin yapılıyor olması. Terme ilçesinin Gölyazı beldesinde gölün içinde tarihi şehir olduğu rivayetleri vardır. Su altı dalış ekipleri yaptıkları dalış sonrasında suyun dibinin aşırı çamurlu olmasından dolayı birşeyler arayamamışlar ama halk arasında göl içinde şehir olduğuna dair söylentiler var. Terme ilçesinde de artık biliniyor ki Amazonlar bu bölgede yaşadı.

Garpu Kalede tarihi kalıntı olarak belirgin çok fazla bir şey yok, aslında isminde olduğu gibi tam bir kaleye de benzememekte.Kalıntı olarak taştan oyma bir kapı var.Kaleye yontma taşlarla çıkılıyor.Kalenin duvara benzer kısımlarında üzeri taşla kapatılmış iki kuyu bulunur. Yukarıda da belittiğimiz gibi kale gerçek kaleye benzemediği için duvarları örme değil, kayaların yontulmasıyla oluşturulmuş.Kaleye ait bir diğer rivayet ise kalede gemi bağlamak için demirlerin olduğudur. Eğer bunun gerçekliğini sorgularsak karşımıza karadenizin çok önceleri şimdiki halinden çok daha yüksek seviyede olduğu karşımıza çıkar. Coğrafi olarak baktığımızda bu olayın gerçekleşmesi çok öncelere dayanır ama amazonların yaşadığı tarih milattan önce 1200 ila 700 yılları arasında olduğundan bu rivayet gerçekçi durmamaktadır.Bölgede henüz arkeolojik araştırmalar yapılmamış olması ve eğer varsa yeraltındaki kalıntıların açığa çıkarılmamasından dolayı Garpu kale ve çevresi turizmcilerin ilgisini çekmemiştir.

Bugün Salıpazarı gibi turizm potansiyeli yüksek olan ama değerlendirilmeyi bekleyen bir yerin halkı olarak bizlere düşen böyle bir yeri turizme kazandırmak. Yanıbaşımzdaki Terme ilçesinin sahiplendiği amazonları ve bu vesileyle amazon festivalleri yaparak elde ettiği turizm gelirlerini ilçemize de çekebilmeliyiz. Elbette tek başına Garpu kale bu işte yeterli olmayacak, yanında Salıpazarının eşsiz doğasını da içeren bir içerik hazırlanarak bölge insanına tarımdan ve kısaca fındıktan başka gelir kapısı oluşturulabilir. Samsun gibi büyük bir potansiyele sadece 50 Km yakınlıkta bulunan bir yer olarak ilçemizi turizmde canlandırmalı ve bu büyük potansiyelden pay alabilmeliyiz.